O mea'ai fa'akomepiuta fa'atatau i la'au ua si'itia i le ta'uta'ua i tausaga talu ai nei i vegans, vegans, ma so'o se tasi e fia 'ai atili i mea'ai e fa'atatau i la'au. E lua ituaiga sili ona taatele o pi polotini ma O aʻu o polotini. Ae faʻafefea ona faʻatusatusa i tulaga o meaʻai, tofo, faʻaauau, ma isi mea? O se vaaiga loloto lea i mea e tutusa ai ma eseesega.
A fa'atusatusa so'o se mea fa'aopoopo polotini, e taua le su'esu'eina o fa'amatalaga amino acid ina ia mautinoa e maua ai le aofa'i o amino acids taua e iva e le mafai e lou tino ona faia e ia lava.
O le porotini o le pea ma le polotini soya e tutusa lelei le tulaga atoa ole amino acid:
O mea amino taua - Pea ma soya polotini o lo'o i ai uma le tele o amino acids taua e pei o le lysine, leucine, tryptophan, ma isi mea. O le porotini o le pea e maualuga teisi le methionine a'o le polotini soya e tele atu le cysteine.
BCAA - Soya polotini e maualuga atu le maualuga o le filifili amino acids isoleucine, leucine, ma valea fa'atusatusa i le porotini pi. O nei BCAA e taua mo le tuufaatasia o maso ma le malosi.
Glutamine, arginine - Soya polotini e tele atu le glutamine ae o le pi protein e maualuga atu le arginine content. O le glutamine ma le arginine e fai sao i le fausiaina o maso, puipuiga, soifua maloloina o le gutu ma isi mea.
Sikoa PDCAAS - O le polotini soya e maualuga teisi sikoa PDCAAS o le 1.0 e fa'ailoa ai le lelei o le polotini, ae o le pi'i porotini e 0.7. Ae ui i lea, o le tuʻufaʻatasia o le porotini pi ma le palatini araisa e mafai ona faʻamalieina lelei le faʻamatalaga amino acid.
I le aotelega, o polotini pi ma soya e maua mai ai mea lelei ole amino acid e fa'atatau i la'au, fa'atasi ai ma soya o lo'o iai le maualuga maualuga ole BCAA. O le tu'ufa'atasia o le polotini pi ma le araisa po'o isi polotini e mafai ona fa'amalieina ai le paleni amino acid.

Isolates o se ituaiga sili atu ona mama, sili atu le maualuga o le faʻaogaina o polotini o pi ma polotini soya:
Polotini - O le pea protein isolate o lo'o iai le tusa ma le 85-90% le porotini a'o le soya e 90-95% le porotini masani. E maualuga atu lenei mea nai lo concentrates.
Auala e fa'agaioia ai - O mea fa'apitoa e alu i le fa'amama fa'aopoopo, fa'avevela, ma fa'agasologa e fa'ate'a'ese ai le polotini solu ma aveese ga'o, ga'o, ma isi mea fa'afefiloi.
Digestibility - O le gaioiga fa'aopoopo e mafai ona fa'aleleia atili ai le fa'amamaina ma le amino acid bioavailability i totonu o mea'ese pe a fa'atusatusa i concentrates. Ae ui i lea, o le soona fa'agaioiina e mafai ona a'afia ai mea fa'amama.
Tau - E masani ona sili atu le tau o mea fa'a'ese'ese nai lo fa'ato'aga ona o nisi fa'agasologa o gaosiga e mana'omia e fai ai. Ae ui i lea, o le kalama mo le kalama latou te maua ai le tau sili atu o le polotini.
Talosaga - O le mama o mea fa'apitoa e fa'ameaalofa lelei i fa'aoga e pei o lamolemole, mea fa'aopoopo i ta'aloga, ma meainu manino e taua ai le fua ma le soluble.
Pe a su'e se polotini maualuga, maualalo-kalori, ma maualalo-carb filifiliga, pi ma soya polotini e mafai ona avea ma filifiliga sili ona lelei, faatasi ai ma soya isolate o lo'o i ai sina sili atu polotini i le aotelega.
Whey protein, e maua mai i le susu, o se isi filifiliga faaopoopo pito i luga ole polotini. E fa'afefea ona fa'aputu i polotini pi ma soya?
Amino acid profile - Whey protein e maualuga le maualuga ole BCAAs ma le cysteine ae maualalo ile methionine. O le pea protein e tele atu arginine ma lysine. E manumalo le soya mo le paleni atoa o amino taua.
Digestibility - O le protein whey e sili ona maualuga le digestibility ma bioavailability, sosoo ai ma le soya, sosoo ai ma le pi. O le tu'ufa'atasia o polotini o la'au e mafai ona fa'aleleia atili ai le fa'amago.
Allergies - E le talafeagai le uisi mo tagata e maua i le susu/lactose intolerance. E tatau ona aloese mai le soya mo e maua i le soya allergy. O le polotini o le pea o le mea aupito itiiti lea e allergenic.
Mauaina - O le gaosiga o le pi ma le soya e sili atu ona maualalo le aafiaga o le siosiomaga nai lo le susu susu. Latou te fa'aogaina fo'i le itiiti o le vai e gaosia ai.
Tau - E la'ititi la'ititi le tau o le protein whey nai lo polotini e fa'atatau i la'au, ae e la'ititi lava le eseesega pe a fa'atusatusa mea fa'amama.
E ui o le whey protein o loʻo iai ni faʻamanuiaga e pei o le digestibility ma le BCAA content, pi ma soya proteins o filifiliga sili ia mo meaʻai e taulaʻi i laʻau ma ofoina atu a latou lava meaʻai.

O le a la e sau i luga i le soya protein vs pea protein faatusatusa? O le tali e tele lava ina fa'alagolago i au mea'ai mana'oga ma sini:
Fa'aola musele, fa'amalositino - Mo le fausiaina o maso ma ta'aloga afeleti, o le soya protein o lo'o maualuga atu i totonu o le BCAA ua avea ai ma filifiliga sili i le tele o tulaga.
Pa'u mamafa - E mafai e le polotini o le pea ona lagolagoina le pa'u o le mamafa e sili atu nai lo le soya fa'afetai i lona alava fa'amalieina ma mea e mafai ona fa'aosoina ai le metabolism.
Mea'ai allergies - Mo susu, lactose, fuamoa, po'o soya allergies/intolerance, pi protein o le manumalo manino.
Mauaina - O le gaosiga o le polotini o le pea e maualalo le a'afiaga o le si'osi'omaga nai lo le soya lautele i le tulaga o le fa'aogaina o le eleele ma le vai.
Digestibility - O tagata o lo'o i ai fa'afitauli o mea'ai e mafai ona fa'amalieina le polotini pi i le taimi muamua, ae fa'aleleia atili le fa'aogaina o le palatini soya pe a fa'aoga faifaipea. O le tu'ufa'atasia o polotini o la'au e fa'atuputeleina ai le miti.
Tofo/te'a - O le polotini soya e sili atu lona tofo e le tutusa a'o le polotini pi e ese lona tofo. Soya e masani ona faʻafefiloi ma faʻafefiloi lelei.
I se tulaga lautele, o le polotini soya e sau teisi i luma mo sini o le fausiaina o maso a'o le polotini pi e lelei mo le faʻaauau, faʻafitauli o meaʻai, ma nisi o manaʻoga taumafa. O le tu'ufa'atasia e maua ai e oe le sili o lalolagi uma e lua.
Pi porotini ma polotini soya, e masani ona fa'aogaina i mea'ai ma mea'ai, e fa'atusalia ai suiga eseese o fuala'au polotini. Latou te tautua o ni punaa polotini taua e talafeagai mo vegans, vegetarians, ma tagata taʻitoʻatasi o loʻo sailia filifiliga faʻavae meaʻai. E ui lava i lo latou faʻamoemoe faʻatasi, o nei polotini e eseese i le amataga ma meaʻai.
O le polotini o le pea e afua mai i pi samasama, ae o le soya protein e maua mai i le soya. O la'au nei, pi, ma soya o lo'o fa'ato'aina mo ni fa'amoemoega fa'apitoa: pi mo le fa'aogaina o mea'ai pei o le supa pi vaevae, ma le soya e fa'atatau mo le suau'u ma mea'ai porotini. E ui lava o loʻo paʻu uma i lalo o le vaega o pulupulu, oi latou o ni vaega eseese e leai se faʻavae mai le tasi.
I tulaga o faʻamatalaga amino acids, pi polotini e masani ona maua ai le maualuga o le methionine ae maualuga atu le lysine pe a faatusatusa i suiga masani o porotini soya e pei ole soya protein isolate po'o concentrate. E le gata i lea, o le pi protein e leai ni isoflavones, o meaʻai tulaga ese o loʻo maua i soya ma oloa faʻavae soya.
E taua tele le sao ole allergies ile filifiliga ile va ole pi po'o le polotini soya. O le porotini o le pea e le aofia ai mea e maua i le soya, ma avea ai ma filifiliga saogalemu mo tagata e maua i le soya allergies, ae o le soya protein e ono fa'aosoina ai ia allergies. Mo i latou e ma'ale'ale soya po'o le fa'amoemoe e aloese mai le soya ona o mafua'aga eseese, o le pi protein e avea o se mea lelei e leai se soya.
O lona uiga, a'o maua uma e polotini pi ma soya le polotini atoa e fa'atatau i la'au, e ese'ese i sourcing, uiga, ma aoga. O le porotini o le pea e leai ni elemene soya, e ese mai ai ma e le tatau ona maketiina o se ituaiga o porotini soya. Pe a filifilia se fa'aopoopoga o porotini po'o se mea e fa'aoga, e taua tele le su'esu'eina o igoa mo fa'amatalaga fa'apitoa.
O mea uma e lua o le pi ma le soya e manatu e sili ona saogalemu mo le tele o tagata pe a faʻaaogaina i meaʻai masani. Ae ui i lea, o le pea protein o loʻo i ai se talaaga mo le sili atu le saogalemu - ae o nei popolega e faʻamaonia?
Estrogen - Soya o loʻo i ai phytoestrogens e faʻataʻitaʻiina le estrogen i sina tikeri. Ae ui i lea, o suʻesuʻega e maua ai le soya e itiiti pe leai ni aʻafiaga faʻafafine e oʻo lava ile tele. E leai ni phytoestrogens e maua i le pea protein.
Digestibility - O nisi e o'o i le kasa, fulafula, po'o le le gaioi i le polotini soya ona o mea e fa'a'ese'ese ai mea'ai o lo'o taofia ai le mitiia o minerale. O le porotini o le pea e itiiti ni mea'ai fa'atosina ma e ono faigofie ona eli muamua.
Allergies - O le soya o se tasi lea o mea'ai fa'aallergenic sili ae e seasea maua allergies pi. O le mea lea ua avea ai le polotini pi ma filifiliga saogalemu mo i latou e le o iloa mea'ai.
GMOs - E silia ma le 90% o soya ua totoina o le GMO, a'o pi e itiiti pe leai se GMO gaosiga fa'apisinisi i le taimi nei. Ae ui i lea, o le tulaga o le GM e le o se mea e le saogalemu.
Fa'amaumauga o le Saogalemu - O lo'o iai le tele o su'esu'ega e fa'amaonia ai le saogalemu o soya ma pi polotini e oo lava i tui maualuga mo se taimi umi. O GRAS uma. E leai se tasi e foliga mai e iai ni o'ona po'o ni a'afiaga tulaga ese.
I se aotelega, e ui o le pea protein e iai ni mea lelei mo le faʻamamafa ma allergies, o le soya polotini e foliga mai e le afaina ai poʻo ni faʻafitauli o le homone mo le tele o tagata pe a 'ai i meaʻai masani. O i latou e popole i le soya atonu latou te fiafia i le porotini pi, ae e tumau pea le saogalemu o le soya mo le to'atele.

E fa'afefea la le fuaina o le polotini o le pi i le mamafa o le whey ma le soya? O le fa'atusa lea:
Digestibility - O le protein Whey e sili ona lelei le fa'amamafaina, soso'o ai ma le soya, fa'atasi ai ma le porotini pi i tua. O le tu'ufa'atasia o le pi ma le palatini araisa e fa'ateleina ai le miti. E fesoasoani foi sauniuniga talafeagai.
Amino acids - E pule tele le uisi mo le BCAA fa'avave vave. O le soya e maua ai le fa'asologa o le amino acid sili ona lapotopoto. O le polotini o le pea e fai si maualalo i nisi EAA ae o loʻo maua pea le tele o aofaʻi faʻatasi ai ma le arginine maualuga.
Allergies - E le talafeagai le uii vai mo allergies susu. E tatau ona aloese mai le soya ona o le le faapalepale o soya. Pea protein e hypoallergenic ma o le mea lea o le filifiliga sili ona saogalemu mo mea'ai allergies le iloa.
Mauaina - O le filifiliga pito sili ona lelei i le si'osi'omaga, o le gaosiga o le pi protein e maua ai le fa'aitiitia o le kasa oona, fa'aogaina le fa'aitiitia o le eleele ma le vai, ma fa'atamaoaigaina ai le soifua maloloina o le eleele pe a fa'atusatusa i le whey po'o le soya.
Mauaina - O le polotini soya e foliga mai e sili ona faauo i le paketi, sosoo ai ma le whey, ona sosoo ai lea ma le polotini pi. Ae ui i lea, o tau e faʻalagolago i le ituaiga ma le faʻailoga ma e faʻatusatusa i le va o vavae.
I'uga - E fa'afefiloi le uii ma fa'afefiloi e sili ona faigofie, sosoo ai ma le soya e lamolemole lona gutu. O le pea protein e sili atu le ga'o ile fua, e ui lava o sauniuniga fou o lo'o fa'aleleia atili le fefiloi.
A'o iai ni fa'amanuiaga o le polotini o le pi, o le soya ma le whey proteins e tumau pea filifiliga sili atu mo le fa'asilisiliina o maso ma le fa'atinoga o ta'aloga ona o le amino acid ma le fa'amamafa. Ae ui i lea, o le pea protein o loʻo umia e ia lava o se filifiliga gafataulimaina faʻavae laau.
Iloiloina mea'ai atoa e pei o pi vs soya, pi e iai ni mea'ai lelei:
Polotini - O pi lanu meamata e iai pe a ma le faaluaina le aofaʻi o le polotini e pei o soya matutua e fuaina o se pasene o le mamafa mago.
Paleni o le amino acid - O pi e sili atu ona paleni faʻamatalaga amino acid taua nai lo le soya, e maualalo i le methionine ma le cysteine.
Fiber - O pi lanumeamata e maua ai le 16% o le Dietary Reference Intake mo fiber i le ipu ae o le soya e tusa ma le afa o lena aofaiga. O le alava pea e fa'aleleia ai le fa'amalieina.
Micronutrients - O pi o loʻo i ai le tele o vitamini ma minerale e pei ole vitamini C, thiamin, folate, manganese, phosphorus, ma le zinc pe a faʻatusatusa i soya.
Anti-nutrients - O soya o loʻo i ai le maualuga maualuga o le trypsin inhibitors, phytates, lectins, ma isi anti-nutrients e mafai ona faʻalavelaveina le gaogao ma le faʻaogaina o meaʻai.
Allergies - O le soya o se mea'ai masani allergenic ae o pi e seasea allergenic ma sili atu ona faigofie ona talia e le tele o tagata.
Ae ui i lea, o soya ma mea'ai soya e ofoina atu a latou lava mea taua e pei o ga'o maloloina, isoflavones, ma isi mea. O le taumafaina o mea'ai eseese o la'au e lelei mo se taumafa paleni.

O le polotini soya e tu matilatila e pei o se polotini fa'ato'a atoatoa e fa'atatau i la'au:
Asini amino taua - Soya o loʻo i ai le aofaʻi lelei o mea taua uma e iva e manaʻomia mo le fausiaina ma le tausiga o maso anabolic. E iai le sikoa PDCAAS aupito maualuga o so'o se polotini la'au.
BCAAs - Aemaise lava le maualuga i le leucine, soya protein e maua ai le tele o filifili amino acids e taua mo le faʻaogaina o maso protein.
Digestibility - E ui ina a'afia ile anti-nutrients, o le soya protein e maualuga tele le digestibility pe a fa'atusatusa i isi polotini o la'au ma manu-fa'asusu.
Fa'aaogāga fa'apitoa - O le tofo lē tutusa o le polotini soya, lagona lamolemole gutu, ma le soluble e fa'afaigofie ai ona tu'ufa'atasia i le tele o mea'ai, meainu, ma mea fa'aopoopo.
Mauaina - O le fa'atupuina o soya mo porotini e ogatusa ma metotia fa'ato'aga gafataulimaina ma fa'atupu ai le fa'aitiitia o a'a nai lo polotini a manu.
Fa'atauga - O le soya e matua'i fa'atupuina le tau e pei o se fa'ato'aga tele o le lalolagi, e fa'atumauina ai le polotini soya e matua taugofie pe a fa'atusatusa i isi mea fa'apolotini fa'aopoopo.
Mo i latou o lo'o su'e se mea e maua mai ai le polotini na'o la'au mo ta'aloga afeleti, fa'atupu maso, fa'atonutonuina o le mamafa, po'o le soifua maloloina lautele, o le soya protein e ofoina atu se filifiliga faigofie, taugofie ma le malosi o mea'ai.
O le tofo ma le fua e taua tele pe a filifilia se faʻaopoopoga porotini. E fa'apefea ona fa'atusatusa polotini soya ma pi?
Tofo - O le polotini soya e fai lava si le tofo. O le polotini o le pea e iai lona tofo fuga, ele'ele e maua e nisi e le manaia pe malosi. O le fa'aopoopoina o mea manogi e mafai ona ufiufi ai.
I'uga - O le polotini Soya e lamolemole ma fefiloi lelei i vai. O le polotini o le pea e foliga mai e sili atu le ga'o ma le gutu sioka, e ui lava o auala fou e gaosia ai o lo'o fa'aleleia atili le tino.
Fa'afefiloi - O le polotini Soya e fa'afefeteina gofie i le lamolemole, lulu, sua, ma vai e itiiti le palapala. E le mafai ona solo atoa le polotini o le pea, ma tu'u ai se sima e le manaia.
Fetuuna'i - O le tofo le tutusa ma le lamolemole o le polotini soya e mafai ai ona fetuutuunai lelei i le tele o mea'ai ma meainu e aunoa ma le afaina ai o le tofo. O le tofo o le pea protein e fa'atapula'a ai lona fa'aogaina atili.
A'afiaga o le fa'agaioiina - O mea fa'a'ese'ese ma fa'a'a'ai o le soya ma le pi protein e foliga mai e sili atu le lelei o le tofo ma le fua fa'atusa pe a fa'atusatusa i mea mata'utia.
Mana'oga a le tagata lava ia - O nisi tagata e fiafia i le tofo tulaga ese o le polotini pi ae o isi e matua le fiafia i ai. O le polotini soya e sili atu le apili, ae o le su'eina o filifiliga eseese e mafai ona iloa ai le tofo a le tagata lava ia.
Mo le tofo sili, fua, ma fefiloi, soya protein e sili ona lelei mo le tele o tagata. Peita'i, o le fa'afefiloiina o polotini pi ma fuala'au 'aina po'o isi mea, filifilia o mea'ese nai lo concentrates, ma fetu'utu'una'i metotia o sauniuniga e mafai ona fa'aleleia atili ai lona fa'atosina.
I se aotelega, o polotini pi ma soya e maualuga le lelei o mea e maua mai i laau toto ma a latou lava seti o mea lelei. O le polotini soya e masani ona manumalo mo mea e maua i le amino acid, digestibility, versatility, ma le gafatia. Ae o le pi protein e sili atu le hypoallergenic ma gafatia. O le tu'ufa'atasia o ia mea e lua e mafai ai ona fa'amalieina fa'amanuiaga tau taumafa. O mea e fiafia i ai le tagata lava ia e uiga i le tofo, fua, sini, ma manaoga tau taumafa e iloa ai pe o le soya, pi, poʻo se isi porotini o le filifiliga saʻo.
Tömösközi S, Langó B, Salgó A, Dohnálek P, Miseviciene L, Kerch G. Fa'atusatusaga o le Tulaga o Pea (Pisum sativum L.) ma Soya (Glycine max L.) La'au Polotini ma Porotein Profile Eseesega i Pea-Soybean Protein Mixtures . Mea'ai. 2021;10(8):1859.
Rigamonti E, Parolini C, Marchesi M, et al. A'afiaga o le hypolipidemic o polotini pi mea'ai: A'afiaga i kenera e fa'atonutonu ai le metabolism lipid ate. Mol Nutr Food Res. 2010;54(S1):S24-S30.
Babault N, Païzis C, Deley G, et al. Pea proteins oral supplementation e fa'atupuina ai le mafiafia o maso i le taimi o a'oa'oga fa'asagatau: o se fa'ata'ita'iga fa'alua-tauaso, fa'afuase'i, Placebo-pulea falema'i fa'ata'ita'iga vs. Whey protein. J Int Soc Sports Nutr. 2015;12(1):3.
Lam S, Munar MY, Seng CY, et al. O mea fa'aletino, porotini ma fa'amatalaga amino acid o Pisum sativum var. Jof. Int J Food Prop. 2018;21(1):917-929.
Messina M. Soybean isoflavone fa'aalia e leai ni a'afiaga fa'afafine i tamaloloa: o se su'esu'ega ogaoga o fa'amaoniga fa'apitoa. Fertil Steril. 2010;93(7):2095-2104.

O Celine Xu o se foma'i fa'ato'aga ua silia ma le 15 tausaga le poto masani i le su'esu'eina ma le atina'eina o vaega o la'au mo mea'ai ma vaila'au. Na te taʻitaʻia se vaega R&D e taulaʻi i le faʻailoaina, faʻatoʻaga ma le faʻaaogaina o laau faʻafomaʻi. Na maua e Celine Xu le Ph.D. i le Plant Biology na tusia le tele o tala i tusi talaaga a tupulaga e uiga i le soifua maloloina o vailaʻau faʻapitoa. E masani ona tautala o ia i fonotaga a alamanuia e uiga i atinaʻe fou i suʻesuʻega o laʻau. O Celine Xu e fa'amaoni i le fa'alauteleina o le malamalama fa'asaienisi pe fa'afefea ona fa'aogaina fa'aputuga o la'au fa'atatau e fa'aleleia ai le soifua maloloina o tagata.